حجاب

اصطلاح 1:
حجاب اصطلاحی دینی به معنای پوشاندن برخی از نقاط بدن زنان و مردان در شریعت اسلامی. حجاب در ادیان و اقوام پیش از اسلام وجود داشته و آیاتی در قرآن و احادیثی از ائمه(ع)، از وجوب و اهمیت آن سخن گفتهاند.

آداب پوشیدن
حد پوشش نزد شیعیان
طبق نظر مراجع تقلید معاصر شیعه، زنان باید همه بدنشان از جمله همه موی سر، تن و پایشان را از مردان نامحرم بپوشانند، ولی میتوانند گردی صورت و دستها را از مچ به پایین باز بگذارند. در مورد لزوم پوشش پاها از مچ به پایین، هنگام نماز واجب نیست، اما از دید نامحرم باید پوشیده باشد.

مردان باید تن و جاهای نامتعارف بدنشان را از زن نامحرم بپوشند. مثلاً به فتوای آنها مردان نمیتوانند پیش زن نامحرم پیراهن آستینکوتاه بپوشند یا با شلوارکهای ورزشی ظاهر شوند.

حجاب و عفاف در قرآن کریم
یا ایها النبی، قل لازواجک و بنائک و نساء المؤمنین یدنین علیهنّ من جلابیبهنّ ذلک ادنی ان یعرفن فلا یؤذین و کان الله غفوراً رحیماً؛ ای پیامبر به زنان و دختران خود و به زنان مؤمن بگو روسری های بلند بر خود بیفکنند، این عمل مناسب تر است، تا (به عفت و پاکدامنی) شناخته شوند و مورد آزار قرار نگیرند و خداوند آمرزنده ی مهربان است» (سوره احزاب، آیه ی ۵۹)

پایه های حجاب
۱٫ ایمان به خدا و آخرت ، ۲٫ آگاهی ، ۳٫ تقوا

الف: ايمان به خدا و آخرت:
ايمان به خدا و ترس از آخرت از مهمترين پايه های حجاب بشمار مي رود. وقتی زن به خدايتعالی و علم و حکمت او ايمان آورد و معتقد گردد اخلاقی که برای انسان تشريع کرده است بدون نقص و دارای فوائد و آثار مثبتی است و همچنين باور کند که بی توجهی به احکام خدای تعالی خزلان دنيا و عذاب آخرت را بهمراه دارد از حکم الهي حجاب استقبال می کند.

اميرالمومنين (ع) فرموده است: انسان به وسيله ايمان به کارهای خوب رهنمون می گردد.

آثار و پيامدهاي رعايت حجاب
الف- آثار فردي
در خصوص آثار فردي رعايت حجاب، مي توان به موارد ذيل اشاره کرد:

احترام به شخصيت زن، به واسطه ي رعايت حجاب، 2. مصونيت ارتباطات زن با مردان غريبه، 3. حفظ اعتقادات مذهبي براي افراد، 4. حفظ عفت زن و جلوگيري از فساد و ناهنجاري.
 

ب – آثار اجتماعي
آثار اجتماعي رعايت حجاب فراوانند که برخي از آنها عبارتند از:

سلامت نسل جديد جامعه، 2. پيشگيري از فساد اخلاقي، 3. مبارزه با مظاهر بي ديني، 4. حفظ کيان خانواده.
 

انواع حجاب قرآنی
۱٫حجاب چشم ، ۲٫ حجاب در گفتار ، ۳٫حجاب رفتاری

1. حجاب چشم
«قل للمؤمنين يغضّوا من ابصارهم؛ اي رسول، به مردان مؤمن بگو تا چشم ها را از نگاه ناروا بپوشند» . (سوره ي نور، آيه ي 30)

«قل للمؤمنات يغضضن من ابصارهنّ؛ اي رسول، به زنان بگو تا چشم ها را از نگاه ناروا بپوشند» . (سوره ي نور، آيه ي 31)

2. حجاب در گفتار
نوع ديگر حجاب و پوشش قرآني، حجاب گفتاري زنان در مقابل نامحرم است.

«فلا تخضعن بالقول فيطمع الذي في قلبه مرض؛ زنها که نازک و نرم با مردان سخن نگوييد، مبادا آن که دلش بيمار (هوا و هوس) است، به طمع افتد» . (سوره ي احزاب، آيه ي 32)

3. حجاب رفتاري
نوع ديگر حجاب و پوشش قرآني، حجاب رفتاري زنان در مقابل نامحرم است. به زنان دستور داده شده است به گونه اي راه نروند که با نشان دادن زينت هاي خود باعث جلب توجه نامحرم شوند.

«و لا يضربن بارجلهنّ ليعلم ما يخفين من زينتهنّ؛ و آن طور پاي به زمين نزنند که خلخال و زيور پنهان پاهايشان معلوم شود» . (5) (سوره ي نور، آيه ي 31)

از مجموع اين مباحث، به روشني استفاده مي شود که مراد از حجاب اسلامي، پوشش و حريم قايل شدن در معاشرت زنان با مردان نامحرم، در خلال رفتارهاي مختلف آنها، مثل نحوه ي پوشش، نگاه، حرف زدن و راه رفتن است.

بنابراين، حجاب و پوشش زن، به منزله ي يک حاجب و مانع در مقابل افراد نامحرمي است که قصد نفوذ و تصرف در حريم ناموس ديگران را دارند.

۳. زن در آئینه جلال و جمال، ص ۳۷۰.

۴. احزاب/ ۵۹.

۵. غرر الحکم و درر الکلم، ج ،۴ ص ۱۰۵.

۶. احزاب/ ۳۳.

۷. کشاف، ج ،۳ ص ۵۳۷.

۸. تفسیر المیزان، ج ،۱۶ ص ۳۰۹.

۹. وسائل الشیعه، ج ،۳ ص ۹.

۱۰. حجاب در عصر ما، محمد علی اکبری، ص ۹۳.

۱۱. پوشش در اسلام، محمد محمدی اشتهاردی، ص ۵۲.